Jeff Iliiff : İyi Bir Gece Uykusu Çekmek İçin Bir Neden Daha

 

Thomas Edison 20. yüzyılın başlarında “Uyku, büyük bir vakit kaybı ve mağarada yaşadığımız günlerden bir mirastır” demiş. Yetişkinlik ve ileri yaşlarda azalmakla birlikte insan hayatının üçte biri uykuda geçiyor ve bu geçen zaman düşünüldüğünde Edison’a hak vermemek elde değil. Zira hayatın 23 yılı boşa gidecek. Değer mi?

Bilim insanları, faydaları düşünüldüğünde uykuda geçen zamanın israf olmadığını, düzenli ve yeterli uyuyan insanların, zihinlerinin daha iyi çalıştığını ve dikkatlerinin daha keskin olduğunu, uykuda geçirdikleri zamandan fazlasını daha verimli olarak geri kazandıklarını söyler. Yeteri kadar uyumamak, birçok kronik hastalığa neden olduğu gibi uykusuzluk, karamsarlık, ifade bozukluğu, konsantrasyon bozukluğu, öfke patlaması gibi sorunlara yol açtığından iş dünyası için de stratejik bir kaynaktır.

Uyku, vücudun dinlenmesi için olduğu kadar beynimizin de yenilenmesi için hayati bir öneme sahiptir. Çeşitli faaliyetler sonucu vücudumuzda oluşan atıkların atılmasını lenf sistemi üstlenir. Lenf sistemi ise lenf sıvısı, lenf damarları ve lenf düğümlerinden oluşan, vücudun içinde bezler, kanallar ve alanlar oluşturan ve beyin hariç vücudun her yerinde devamlı dolaşan lenf sıvısını taşıyan organ sistemidir. Lenf sistemi beyin hariç vücudun her yerinde bulunuyorsa beyin atık temizleme problemini nasıl çözüyor?

Nörobilimci Jeff Iliif’in TED sunumunun ana hattını da bu soru oluşturuyor. Yaptıkları araştırma sonucunda lenf sistemine oldukça benzeyen bir sistemin varlığından bahsediyor ve bu sistemi şöyle anlatıyor : ” Beynin içerisinde beyin omurilik sıvısı diye bilinen temiz, berrak bir sıvıdan oluşan geniş bir havuz var. Biz buna BOS diyoruz. BOS beyni çevreleyen boşluğu doldurur ve beynin içindeki atıklar BOS’a doğru ilerler, BOS diye adlandırılan bu sıvıda atıklarla birlikte kana karışır.”

Beyinden temizlenmesi gereken atıklar arasında amyloid-beta denilen bir protein maddesinin de bulunduğunu belirten Iliif, henüz kanıtlanmamış olmakla birlikte beynin amyloid-beta gibi atıklardan arınıp hanesini temiz tutmayı başaramaması durumunun, Alzheimer gibi korkunç sorunların oluşumuna neden olabileceğini düşünüyor.

Hücreleri arasındaki atıkları temizleyen ve tamamen beyne has olan bu yöntemin en dikkat çeken noktası sadece uyuyan beyinde gerçekleşmesidir. Iliiff, uykunun zihni tazelediği ve temizlediği, ve bu düşüncenin uykunun gerçekte ne olduğunun önemli bir parçasını teşkil etmesininin mümkün olduğunu belirtiyor.

Yapılan bu ve benzeri araştırmalar her geçen gün uykuyu daha fazla ciddiye almamızı ve düzenli bir uyku planı oluşturmamızı, düzenli ve yeterli uyumanın daha berrak bir zihin, daha sağlıklı bir ruh hali ve daha iyi bir hayat demek olduğunu bizlere hatırlatıyor. Ayrıca tüm bu bilimsel çalışmalar Thomas Edison’un aksine, ondan 400 yıl önce yaşamış Thomas Dekker’i haklı çıkarıyor.

“Uyku, sağlık ve vücudumuzu birbirine bağlayan altın bir zincirdir.”

Alperen Ertan

@AlperenErtan


Tedle21gun macerasına sen de katıl. 21 gün boyunca sen de seçtiğin bir TED videosunu izle ve yorumlayarak bize gönder. TEDle21gun, insanların hayatını değiştiren en güçlü disiplinlerden. 
Bu maceraya sen de katıl.


 

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s